Cia (63): “De verhoudingen zijn zoek”

Voorleestijd: 2 min

“Ik heb het idee dat we de eigenlijke waarde van de dingen om ons heen niet meer kennen. Een groep jongeren zocht eens uit wat een hamburger daadwerkelijk kost. Het hele productieproces brachten ze in kaart: een varkentje moet groeien en dus eten, dat eten moet verbouwd worden, het beest moet geslacht, het vlees verpakt en getransporteerd. Uiteindelijk kwamen ze uit op een absurd hoge prijs. Hoe kan het dan dat je voor zes hamburgers nog geen drie euro betaalt?

Dit geldt trouwens niet alleen voor producten, ook voor diensten. Want hoe kan het dat iemand die in de thuiszorg werkt, die elke dag met poep, pis en kots te maken krijgt, die continu wordt opgepiept en daardoor geen tijd heeft om echt contact te maken met mensen – hoe kan het dat zo iemand minder dan zeven euro per uur verdient? De verhoudingen zijn zoek.

Hoe kan het dat je voor zes hamburgers nog geen drie euro betaalt?

In de drukkerij waar ik werk proberen we die verhoudingen niet uit het oog te verliezen. Je wilt een eerlijke prijs geven voor het drukken van een boek. Aan de ene kant heb je te maken met de materiaalkosten, die in principe vaststaan. Aan de andere kant moet je kijken naar de tijd die je erin steekt, en of dat in verhouding staat tot wat de klant vraagt. Ook kijk je of het in verhouding is tot de markt. Zo’n boek is bij ons best wat duurder dan bij bijvoorbeeld de HEMA, maar wij werken ook anders, met meer persoonlijke aandacht.

Ik denk dat deze aandacht voor wat de klant wil er voor een groot deel voor heeft gezorgd dat we nog bestaan als een van de weinige drukkerijen. In de veertig jaar dat ik in dit bedrijf werk is er met name door de digitalisering veel veranderd in de drukkerswereld. We hebben er bewust voor gekozen om klein te blijven, dat past ook bij ons. Bovendien hebben we bijna alle winst in het bedrijf gestoken. Dit betekent wel dat ik zeker tot mijn 67ste blijf werken, en misschien nog langer. Mijn pensioen zit voor een groot deel in het bedrijf en het is lastig om dat eruit te halen. Veel zorgen maak ik me niet, dat heeft weinig zin.”