Vergis je niet in de index!

Wat dóét een index nou eigenlijk? Een index is opgebouwd als een knikkerzak, maar wat geeft de AEX bijvoorbeeld aan?

De Amsterdamse Exchange Index (AEX) is de belangrijkste graadmeter van de Nederlandse beurs. Deze geeft aan hoe de koersen van de 25 grootste aandelen op de Amsterdamse effectenbeurs ervoor staan. De stand van de AEX, die dag in dag uit verandert, is het gewogen gemiddelde van deze 25 koersen bij elkaar.

Dat gemiddelde wordt bepaald met een puntensysteem.

Dit systeem werd in 1983 ingevoerd. Toen werd de indexwaarde gesteld op 100 punten. Dit was nog in het guldentijdperk. Met de introductie van de euro in 1999 werd het beginpunt teruggezet naar 45,38 punten. Sindsdien is de koers van de AEX enorm gestegen, tot 701,56 punten (in euro’s) in september 2000, maar ook weer gedaald, zoals tijdens de kredietcrisis in 2008.

En als je de koers van de AEX op dit moment wil uitrekenen? Dan moet je de vijfentwintig aandelen in de AEX vermenigvuldigen met hun wegingsfactor in de index. Deze tel je bij elkaar op en deel je vervolgens door 100.

Klinkt vrij abstract allemaal.

Wat zegt de koers die de AEX aangeeft je nou? Door de koers weet je hoe het ervoor staat met de 25 grootste aandelen van de Amsterdamse beurs. Deze wordt ook vaak gezien als graadmeter voor de hele Nederlandse economie, maar dat klopt niet helemaal. Vier redenen waarom dat niet helemaal juist is:

  • Groot verschil in weging
    De drie grootste aandelen van de AEX, Shell, Unilever en ING, zijn samen goed voor ongeveer 45 procent van de index. En als je de tien grootste aandelen pakt, is dat ongeveer 80 procent van de index.
  • Niet alle bedrijfstakken zijn even goed vertegenwoordigd
    Ontwikkelingen in de energie-, voedsel- en industriële sector hebben een grote invloed op de waarde van de AEX. Veel bedrijven in de AEX komen uit deze sectoren. De bouw-, gezondheids- en uitzendsector zijn juist ondervertegenwoordigd in de AEX
  • Omzet komt vooral uit het buitenland
    De omzet van bedrijven in de AEX wordt niet alleen in Nederland behaald. Sterker nog, de meeste bedrijven halen maar een klein deel van hun omzet uit Nederland.
  • De AEX loopt voor op de economie
    De Nederlandse economie loopt ongeveer een half jaar achter op de ontwikkelingen van de AEX. Dat zag je bijvoorbeeld bij de crisis van de afgelopen jaren. Toen de beurzen inzakten, duurde het een paar maanden voordat ‘gewone’ mensen wat van de recessie merkten.

Toch geldt de koers van de AEX als een redelijke maatstaf voor het economische klimaat in Nederland. Maar weet dat het niet een volledige afspiegeling is van onze economie. Vergis je dus niet in de index!